Lực lượng sản xuất là gì? Các yếu tố, tính chất và trình độ của LLSX – https://thaiphuongthuy.com

( Last Updated On : 19/09/2022 by Lytuong. net )

Lực lượng sản xuất là gì? Lực lượng sản xuất gồm những yếu tố nào? Các đặc trưng của LLSX.

Lực lượng sản xuất là một khái niệm trung tâm của chủ nghĩa duy vật lịch sử. Việc nghiên cứu rõ nội hàm của khái niệm này là cơ sở để hiểu toàn bộ sự vận động và phát triển của quá trình sản xuất vật chất trong lịch sử xã hội loài người. Vì vậy, các nhà sáng lập ra chủ nghĩa Mác đã sớm nghiên cứu về khái niệm lực lượng sản xuất. Trong các tác phẩm của mình, mặc dù C.Mác không trực tiếp đưa ra khái niệm lực lượng sản xuất nhưng nội hàm của khái niệm này đã được ông đề cập đến ngay từ những tác phẩm đầu tay.

Năm 1845, khi viết tác phẩm “ Về cuốn sách của Phiđrích Lixtơ “ Học thuyết dân tộc bản địa về kinh tế tài chính chính trị học ” ”, C.Mác đã phê phán quan điểm duy tâm của Lixtơ về lực lượng sản xuất khi Lixtơ cho rằng lực lượng sản xuất mang “ thực chất ý thức ”, nó là cái vô hạn. Theo C.Mác, lực lượng sản xuất không phải là cái “ thực chất niềm tin ” nào đó mà là những cái có sức mạnh vật chất. C.Mác viết : “ Để xua tan vầng hào quang thần bí có công dụng cải biến “ sức sản xuất ”, chỉ cần mở ra bản tổng quan thống kê tiên phong ta gặp là đủ. Ở đó có nói về sức nước, sức hơi nước, sức người, sức ngựa. Tất cả những thứ ấy đều là lực lượng sản xuất “ .
Lịch sử tăng trưởng của loài người là lịch sử dân tộc tăng trưởng của những hình thái kinh tế tài chính – xã hội mà thước đo là trình độ tăng trưởng của lực lượng sản xuất ở mỗi quy trình tiến độ lịch sử vẻ vang nhất định. Với tư cách là biểu lộ của mối quan hệ giữa con người với giới tự nhiên trong quy trình sản xuất vật chất, lực lượng sản xuất liên tục hoạt động và tăng trưởng .
Ngày nay, khi khoa học – công nghệ tiên tiến trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Sự xâm nhập của khoa học – công nghệ tiên tiến vào mọi yếu tố của lực lượng sản xuất ngày càng cao, hàm lượng ngày càng lớn làm cho lực lượng sản xuất tăng trưởng rất nhanh gọn cả về chất lẫn về lượng. Chính vì thế, ý niệm về lực lượng sản xuất cũng luôn được biến hóa .

1. Khái niệm lực lượng sản xuất

Lực lượng sản xuất là sự phối hợp giữa người lao động với tư liệu sản xuất, tạo ra sức sản xuất và năng lượng thực tiễn làm biến đổỉ những đối tượng người dùng vật chất của giới tự nhiên theo nhu yếu nhất định của con người và xã hội .
Nếu như quan hệ sản xuất dùng để chỉ quan hệ giữa con người với con người, thì Lực lượng sản xuất dùng để chỉ quan hệ giữa con người với tự nhiên và là sự biểu lộ của mối quan hệ phức tạp đó trong quy trình sản xuất .
Về cấu trúc, lực lượng sản xuất được xem xét trên cả hai mặt, đó là mặt kinh tế tài chính – kỹ thuật ( tư liệu sản xuất ) và mặt kinh tế tài chính – xã hội ( người lao động ). Lực lượng sản xuất chính là sự phối hợp giữa “ lao động sống ” với “ lao động vật hóa ” tạo ra sức sản xuất, là hàng loạt những năng lượng thực tiễn dùng trong sản xuất của xã hội ở những thời kỳ nhất định .
Như vậy, lực lượng sản xuất là một mạng lưới hệ thống gồm những yếu tố ( người lao động và tư liệu sản xuất ) cùng mối quan hệ ( phương pháp tích hợp ), tạo ra thuộc tính đặc biệt quan trọng ( sức sản xuất ) để cải biến giới tự nhiên, phát minh sáng tạo ra của cải vật chất theo mục tiêu của con người. Đây là sự bộc lộ năng lượng thực tiễn cơ bản nhất – năng lượng hoạt động giải trí sản xuất vật chất của con người .

lực lượng sản xuất

2. Những yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất

Cấu trúc của lực lượng sản xuất gồm có :

1/ Người lao động là con người có tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng lao động và năng lực sáng tạo nhất định trong quá trình sản xuất của xã hội. Người lao động là chủ thể sáng tạo, đồng thời là chủ thể tiêu dùng mọi của cải vật chất xã hội. Đây là nguồn lực cơ bản, vô tận và đặc biệt của sản xuất. Ngày nay, trong nền sản xuất xã hội, tỷ trọng lao động cơ bắp đang có xu thế giảm, trong đó lao động có trí tuệ và lao động trí tuệ ngày càng tăng lên.

2/ Tư liệu sản xuất là điều kiện vật chất cần thiết để tổ chức sản xuất, bao gồm tư liệu lao động và đối tượng lao động.

– Đối tượng lao động là những yếu tố vật chất của sản xuất mà lao động con người dùng tư liệu lao động tác động lên, nhằm biến đổi chúng cho phù hợp với mục đích sử dụng của con người.

– Tư liệu lao động là những yếu tố vật chất của sản xuất mà con người dựa vào đó để tác động lên đối tượng lao động nhằm biến đổi đối tượng lao động thành sản phẩm đáp ứng yêu cầu sản xuất của con người. Tư liệu lao động gồm công cụ lao động và phương tiện lao động.

+ Phương tiện lao động là những yếu tố vật chất của sản xuất, cùng với công cụ lao động mà con người sử dụng để tác động ảnh hưởng lên đối tượng người dùng lao động trong quy trình sản xuất vật chất .
+ Công cụ lao động là những phương tiện đi lại vật chất mà con người trực tiếp sử dụng để ảnh hưởng tác động vào đối tượng người dùng lao động nhằm mục đích biến hóa chúng nhằm mục đích tạo ra của cải vật chất Giao hàng nhu câu con người và xã hội .
Công cụ lao động là yếu tố vật chất “ trung gian ”, “ truyền dẫn ” giữa người lao động và đối tượng người tiêu dùng lao động trong thực thi sản xuất. Đây chính là “ khí quan ” của bộ óc, là tri thức được vật thể hóa do con người phát minh sáng tạo ra và được con người sử dụng làm phương tiện đi lại vật chất của quy trình sản xuất. Công cụ lao động giữ vai trò quyết định hành động đến hiệu suất lao động và chất lượng mẫu sản phẩm .
Ngày nay, trong điều kiện kèm theo cuộc cách mạng khoa học và công nghệ tiên tiến tân tiến đang tăng trưởng, công cụ lao động được tin học hóa, tự động hóa và trí tuệ hóa càng có vai trò đặc biệt quan trọng quan trọng. Công cụ lao động là yếu tố động nhất, cách mạng nhất trong lực lượng sản xuất, là nguyên do sâu xa của mọi đổi khác kinh tế tài chính xã hội trong lịch sử vẻ vang ; là thước đo trình độ ảnh hưởng tác động, cải biến tự nhiên của con người và tiêu chuẩn để phân biệt những thời đại kinh tế tài chính khác nhau. Chính thế cho nên, C.Mác chứng minh và khẳng định : “ Những thời đại kinh tế tài chính khác nhau không phải ở chỗ chúng sản xuất ra cái gì mà là ở chỗ chúng sản xuất bằng cách nào, với những tư liệu lao động nào ” [ 1 ] .

3. Đặc trưng của lực lượng sản xuất

Đặc trưng hầu hết của lực lượng sản xuất là mối quan hệ giữa người lao động và công cụ lao động .
– Trong lực lượng sản xuất, người lao động là tác nhân số 1 giữ vai trò quyết định hành động. Sở dĩ như vậy là vì người lao động là chủ thể phát minh sáng tạo và sử dụng công cụ lao động. Suy đến cùng, những tư liệu sản xuất chỉ là mẫu sản phẩm lao động của con người, đồng thời giá trị và hiệu suất cao thực tiễn của những tư liệu sản xuất phụ thuộc vào vào trình độ sử dụng của người lao động. Hơn nữa, trong quy trình sản xuất, nếu như công cụ lao động bị hao phí và chuyển dời dần giá trị vào loại sản phẩm., thì người lao động do thực chất phát minh sáng tạo của mình, trong quy trình lao động họ không chỉ phát minh sáng tạo ra giá trị đủ bù đắp hao phí lao động, mà còn phát minh sáng tạo ra giá trị mới lớn hơn giá trị bỏ ra khởi đầu. Người lao động là nguồn gốc của mọi phát minh sáng tạo trong sản xuất vật chất, nguồn gốc của sự tăng trưởng sản xuất .
– Cùng với người lao động, công cụ lao động là yếu tố cơ bản, quan trọng không hề thiếu được, đặc biệt quan trọng, trình độ tăng trưởng của công cụ lao động là một tác nhân quyết định hành động hiệu suất lao động xã hội .
– Lực lượng sản xuất là hiệu quả năng lượng thực tiễn của con người, nhưng bản thân năng lượng thực tiễn này bị lao lý bởi những điều kiện kèm theo khách quan mà trong đó con người sống và hoạt động giải trí. Vì vậy, lực lượng sản xuất luôn có tính khách quan. Tuy nhiên, quy trình tăng trưởng lực lượng sản xuất là tác dụng của sự thống nhất biện chứng giữa khách quan và chủ quan .
Lực lượng sản xuất là một chỉnh thể thống nhất hữu cơ. Trong đó, người lao động là chủ thể tích cực biết vận dụng trí tuệ, những tri thức khoa học, kỹ thuật, kinh nghiệm tay nghề, kiến thức và kỹ năng lao động …, để sản xuất và sử dụng những tư liệu sản xuất nhằm mục đích tác động ảnh hưởng vào những đối tượng người tiêu dùng của giới tự nhiên, tái tạo chúng thành những của cải, vật chất thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao những nhu yếu của con người .
Trong phương pháp sản sản, lực lượng sản xuất là yếu tố động nhất, cách mạng nhất. Bởi vì, lực lượng sản xuất chỉ ra mối quan hệ của con người với giới tự nhiên và trình độ chinh phục giới tự nhiên của con người trong những tiến trình tăng trưởng nhất định của lịch sử dân tộc. Nó quyết định hành động sự hoạt động và tăng trưởng của lịch sử dân tộc xã hội loài người .

4. Tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất

Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là hai mặt của phương thức sản xuất, chúng tồn tại không tách rời nhau, mà tác động qua lại lẫn nhau một cách biện chứng, tạo thành quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất.

a. Tính chất của LLSX

Tính chất của lực lượng sản xuất là tính chất của tư liệu sản xuất và sức lao động. Khi sản xuất dựa trên công cụ bằng tay thủ công, phân công lao động kém tăng trưởng thì lực lượng sản xuất có tính chất cá thể. Khi sản xuất đạt đến trình độ cơ khí, tân tiến, phân công lao động xã hội tăng trưởng thì lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hóa .
Như vậy, tính chất của lực lượng sản xuất nói lên tính chất cá thể hoặc tính chất xã hội hóa trong việc sử dụng tư liệu sản xuất .

b. Trình độ của LLSX

Trình độ của lực lượng sản xuất là sự tăng trưởng của người lao động và công cụ lao động. Trình độ của lực lượng sản xuất được biểu lộ ở trình độ của công cụ lao động ; trình độ tổ chức triển khai lao động xã hội ; trình độ ứng dụng khoa học vào sản xuất ; trình độ, kinh nghiệm tay nghề kỹ năng và kiến thức của người lao động và đặc biệt quan trọng là trình độ phân công lao động xã hội .
Trình độ tăng trưởng của lực lượng sản xuất phản ánh trình độ chinh phục giới tự nhiên của con người : trình độ thủ công bằng tay của lực lượng sản xuất phản ánh trình độ chinh phục của giới tự nhiên thấp hơn nhiều so với lực lượng sản xuất ở trình độ kỹ thuật công nghiệp và công nghệ cao. Trong quy trình đó, con người đồng thời tự tái tạo bản thân mình cả về sinh thể và trí tuệ. Tuy nhiên, lúc bấy giờ yếu tố trí tuệ lại đang ngày càng chiếm lợi thế và được coi là lực lượng sản xuất trực tiếp .
– Trong trong thực tiễn, tính chất và trình độ tăng trưởng của lực lượng sân xuất là không tách rời nhau .
Nghiên cúu sự tăng trưởng của lực lượng sản xuất trong lịch sử vẻ vang, Các Mác khẳng định chắc chắn : “ Tri thức xã hội phổ cập [ Wissen, knowledge ] đã chuyển hóa đến mức độ nào thành lực lượng sản xuất trực tiếp ” [ 2 ] .
Ngày nay, trên quốc tế đang diễn ra cuộc cách mạng khoa học và công nghệ tiên tiến văn minh, khoa học đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp. Khoa học sản xuất ra của cải đặc biệt quan trọng, sản phẩm & hàng hóa đặc biệt quan trọng. Đó là những ý tưởng sáng tạo, những bí hiểm công nghệ tiên tiến, trở thành nguyên do của mọi đổi khác trong lực lượng sản xuất. Hiện nay, khoảng cách từ ý tưởng, sáng tạo đến ứng dụng vào sản xuất đã được rút ngắn làm cho hiệu suất lao động, của cải xã hội tăng nhanh. Khoa học kịp thời xử lý những xích míc, những nhu yếu do sản xuất đặt ra ; có năng lực tăng trưởng “ vượt trước ” và xâm nhập vào tổng thể những yếu tố của sản xuất, trở thành mắt khâu bên trong của quy trình sản xuất. Tri thức khoa học được kết tinh, “ vật hóa ” vào người lao động, người quản trị, công cụ lao động và đối tượng người tiêu dùng lao động. Sự tăng trưởng của khoa học đã kích thích sự tăng trưởng năng lượng làm chủ sản xuất của con người .
Trong thời đại thời nay, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang tăng trưởng, cả người lao động và công cụ lao động được trí tuệ hóa, nền kinh tế tài chính của nhiều vương quốc tăng trưởng đang trở thành nền kinh tế tri thức. Đó là nền kinh tế tài chính mà trong đó sự sản sinh, phổ cập và sử dụng tri thức của con người đóng vai trò quyết định hành động nhất so với sự tăng trưởng kinh tế tài chính, từ đó tạo ra của cải vật chất và nâng cao chất lượng đời sống con người .
[ 1 ] C.Mác và Ph. Ăngghen ( 1993 ), Toàn tập, t. 23, sdd, tr. 269
[ 2 ] C.Mác và Ph. Ăngghen ( 1993 ), Toàn tập, t. 46, phần II, Nxb. Chính trị quốc gia – Sự thật, Thành Phố Hà Nội, tr. 269

Xem thêm: 

5/5 – ( 1 bầu chọn )

Source: https://thaiphuongthuy.com
Category : Blog

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.