Dấu hiệu của rối loạn chuyển hóa

Lối sống và khẩu phần ăn là các yếu tố góp phần tăng hội chứng chuyển hóa ở Việt Nam. Vậy rối loạn chuyển hóa là gì, cần làm những cận lâm sàng gì, chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Hội chứng chuyển hóa là gì ?

Hội chứng chuyển hóa ( HCCH ) gồm có 1 nhóm những yếu tố rủi ro tiềm ẩn tập hợp lại trên một người bệnh : thực trạng béo bụng ; rối loạn lipid máu ( thực trạng rối loạn những chất béo trong máu như triglycerid máu cao, HDL-C máu thấp, LDL-C cao, tạo nên mảng xơ vữa ở thành động mạch ) ; tăng huyết áp ; thực trạng kháng insulin hoặc không dung nạp đường ( thực trạng khung hình không hề sử dụng insulin và đường một cách hiệu suất cao ) ; thực trạng tiền đông máu ( tăng fibrinogen và chất ức chế plasminogen hoạt hóa PAI-1 cao trong máu ) ; thực trạng tiền viêm ( CRP tăng cao trong máu ) .
Khoảng 20 – 30 % dân số của những nước tăng trưởng mắc hội chứng này. Năm 2010, số người mắc căn bệnh này tại Mỹ được ước tính là vào thời gian 50 – 70 triệu người .

Khi  nào chẩn đoán hội chứng chuyển hóa?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)  áp dụng chẩn đoán khi người bệnh có từ 3 yếu tố trở lên trong các yếu tố sau:

Nam có vòng bụng ≥ 90 cm, nữ có vòng bụng ≥ 80 cm .
Triglycerid máu ≥ 150 mg / dl .
HDL-C < 40 mg / dl ( nam ) và < 50 mg / dl ( nữ ) . Huyết áp ≥ 130 / 85 mmHg . Tăng glucose máu khi đói ≥ 100 mg / dl .

Dấu hiệu của rối loạn chuyển hóaThừa cân và béo phì thường liên quan đến kháng Insulin và HCCH

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây bệnh

Nguyên nhân:

HCCH có tương quan tới thực trạng đề kháng insulin. Insulin là một hoóc-môn do tụy sản xuất ra có tính năng trấn áp lượng đường trong máu .
20 – 30 % dân số của những nước tăng trưởng mắc hội chứng này

Bình thường thức ăn được tiêu hóa thành đường ( glucose ). Glucose này được máu mang tới những tổ chức triển khai của khung hình, ở đó những tế bào sử dụng glucose làm nguồn nguồn năng lượng. Glucose này vào được trong tế bào là nhờ insulin. Ở người có đề kháng insulin, glucose không hề vào tế bào một cách thuận tiện. Cơ thể phản ứng bằng cách sản suất nhiều hơn những insulin ( thường là loại kém phẩm chất ) để giúp glucose vào tế bào. Kết quả là nồng độ insulin tăng cao trong máu. Tình trạng này nhiều lúc dẫn đến đái tháo đường khi tuyến tụy không có năng lực tiết đủ insulin để kiểm soát và điều chỉnh đường huyết về mức thông thường .
Ngay cả khi mức glucose trong máu chưa đủ cao tới cả được coi là đái tháo đường thì nồng độ glucose máu tăng lên vẫn hoàn toàn có thể có hại. Trong thực tiễn, những bác sĩ gọi đây là thực trạng “ tiền đái tháo đường ”. Nồng độ insulin máu tăng lên sẽ làm tăng triglycerrid máu và những chất béo khác. Tất cả những yếu tố đó tác động ảnh hưởng tới thận và làm huyết áp cao hơn lên. Tất cả những mối đe dọa do hiện tượng kỳ lạ kháng insulin gây ra trên đây gây rủi ro tiềm ẩn mắc bệnh tim mạch, đột quỵ, đái tháo đường và những bệnh khác .

Chuyển hóa lipid: triglyceride huyết tương thường tăng trong béo phì, tăng VLDL. Sự tăng lipoprotein có liên quan đến rối loạn chuyển hoá glucid nói trên làm cho gan sản xuất nhiều VLDL hơn. Cholesterol máu ít khi ảnh hưởng trực tiếp bởi béo phì; nhưng nếu có tăng cholesterol trước đó thì dễ làm tăng LDL. HDL thường giảm khi có triglycerid tăng.

Chuyển hóa axít uric: axít uric máu thường tăng, có lẽ có liên quan đến tăng triglycerid máu. Cần chú ý đến sự tăng axít uric đột ngột khi điều trị nhằm giảm cân, có thể gây cơn gút cấp tính (do thoái giáng protid).

Tương quan giữa hcch – bệnh tim mạch và đái tháo đường

Hội chứng chuyển hóa tương quan đến nguy cơ tim mạch và đái tháo đường týp 2, sự hiện hữu của HCCH thường tích hợp với sự ngày càng tăng rủi ro tiềm ẩn bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim và đột quỵ
Thừa cân và béo phì thường tương quan đến kháng insulin và HCCH. Tuy nhiên béo phì thể bụng có đối sánh tương quan cao với những yếu tố rủi ro tiềm ẩn chuyển hóa hơn là sự ngày càng tăng chỉ số BMI ; do đó chỉ số vòng eo được được sử dụng như thể 1 tiêu chuẩnquan trọng trong HCCH. Vì mỡ bụng không chỉ là nơi dự trữ triglycerid mà cònlà cơ quan nội tiết, vì ngày càng có nhiều vật chứng cho thấy chúng phóng thích một số ít hoóc-môn như TNFa ( Tumor Necrosis Factora : yếu tố gây hoại tử mô ) và interleukin 6 có tương quan đến kháng insulin .
Tăng triglycerid thường gặp ở HCCH và nó tương quan đến những yếu tố gây xơ vỡ động mạch như tăng Lipoprotein giàu triglycerid, tăng LDL-C nhỏ đậm đặc ( lipoprotein ) gây xơ vữa và giảm HDL-C .
HDL-C thấp có rủi ro tiềm ẩn mạch vành tương tự với tăng cholesteron toàn phần hoặc tăng LDL-C, thế cho nên HDL-C thấp được xem là yếu tố nguy cơ tim mạch chính dùng để Dự kiến bệnh mạch vành. Tỉ lệ triglycerid / HDL cũng có giá trị tiên đoán cao về bệnh tim mạch. Vì có nhiều dẫn chứng cho thấy sự phối hợp giữa giảm HDL với tăng triglycerid như thể sự hiện hữu của thực trạng đề kháng insulin cũng như rủi ro tiềm ẩn bệnh mạch vành .
Kháng insulin là sự ngày càng tăng nồng độ insulin trong khi đường máu thông thường hay tăng, hoàn toàn có thể nói khi đường huyết thông thường insulin tăng cao là có kháng insulin. Cường insulin là một phản ứng với sự kháng insulin, tức là cần nhiều insulin hơn để trấn áp đường huyết .
Hội nghị chuyên đề về tăng huyết áp lần thứ XIV tháng 5 / 1992 tại Madrid đã xác lập chính sách làm tăng huyết áp của kháng insulin gồm : insulin làm tăng tái hấp thu Na và nước ở ống thận, insulin làm tăng calacholamin ( tăng hoạt tính của hệ thần kinh giao cảm ), insulin làm đổi khác sự luân chuyển ion qua màng và hoàn toàn có thể gây rối loạn tiết oxide nitric bởi nội mạch .
Các không bình thường về chuyển hóa như : tăng triglycerid, giảm HDLC, tăng mỡ bụng, tăng insulin, tăng huyết áp, tăng nhẹ đường huyết là những yếu tố tương quan đến đề kháng insulin. Đề kháng insulin Open trước và tạo điều kiện kèm theo khởi phát đái tháo đường týp 2, tăng đường huyết thường Open khi tế bào tụy không bù trừ được hiện tượng kỳ lạ kháng insulin bằng cách phóng thích insulin. Vì vậy đái tháo đường týp 2 chỉ là hậu quả của sự kháng insulin và những không bình thường chuyển hóa đi trước. Đái tháo đường týp 2 đã được biết chắc như đinh có đối sánh tương quan với rủi ro tiềm ẩn cao bị những biến chứng vi mạch và những bệnh tim mạch gồm bệnh mạch vành, bệnh mạch máu não và bệnh mạch ngoại vi .
Đạm niệu vi thể ( theo E.Ritz và Betteridge ) là yếu tố đi kèm thường gặp trong hội chứng chuyển hóa. Đây là tiền triệu rủi ro tiềm ẩn quan trọng so với bệnh tim mạch ở cả bệnh nhân đái tháo đường và không đái tháo đường .
Nồng độ CRP có độ nhạy cao ( hs – CRP ), một biểu lộ của hiện tượng kỳ lạ viêm mạn tính sẽ ngày càng tăng khi có sự Open của mỗi thành phần HCCH, và có sự độc lạ có ý nghĩa ( P < 0.0001 ) ở người có HCCH so với người không có HCCH. Theo khuyến nghị của Hội tăng huyết áp châu Âu, CRP > 1 mg / dL là một yếu tố rủi ro tiềm ẩn mạnh tương tự với LDL-C. Phụ nữ bị HCCH mà có CRP tăng cao sẽ có nguy cơ tim mạch tăng gấp 4 lần so với phụ nữ không có HCCH và CRP thấp .
Những nghiên cứu và điều tra dịch tễ học gần đây chỉ ra rằng cần xem xét đến sự hiện hữu của HCCH hơn là từng yếu tố của nó, vì nguy cơ tim mạch khi có HCCH lớn hơn nguy cơ tim mạch của từng thành phần riêng không liên quan gì đến nhau. HCCH làm tăng rủi ro tiềm ẩn bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim và đột quỵ ở cả hai giới, tăng cả bệnh suất và tử suất tim mạch một cách độc lập. Cần quan tâm rằng HCCH cũng làm tăng nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân đã bị bệnh tim hoặc bệnh đái tháo đường týp 2 và cả ở những người có đường huyết thông thường hay rối loạn dung nạp đường huyết lúc đói hoặc bất dung nạp đường .

Điều trị và phòng bệnh

Mục đích số 1 của xử trí lâm sàng HCCH là giảm rủi ro tiềm ẩn mắc bệnh tim mạch và mắc đái tháo đường týp 2. Tiếp đó, việc điều trị số 1 là làm giảm những yếu tố nguy cơ tim mạch quan trọng như : ngừng hút thuốc lá, giảm cholesterol máu, điều trị tăng huyết áp và điều trị đái tháo đường. Để quản trị trước mắt và lâu bền hơn những yếu tố rủi ro tiềm ẩn thì việc kiểm soát và điều chỉnh lối sống là can thiệp số 1 để giảm những yếu tố rủi ro tiềm ẩn mắc HCCH. Việc can thiệp để kiểm soát và điều chỉnh những thói quen có hại cho sức khỏe thể chất gồm có :
– Giảm cân nặng để đạt được cân nặng lý tưởng ( BMI 18,5 – 22,9 kg / mét vuông ) .
– Tăng cường hoạt động giải trí thể lực, với đích cần đạt là phải hoạt động giải trí thể lực mức độ vừa phải tối thiểu 30 phút mỗi ngày trong hầu hết những ngày trong tuần .
– Có thói quen siêu thị nhà hàng tốt cho sức khỏe thể chất như ăn ít chất béo bão hòa, ít cholesterol .

– Thể dục đều đặn 30 – 60 phút mỗi ngày với cường độ vừa phải như là đi bộ.

– Giảm 5 – 10 % khối lượng khung hình giúp làm giảm nồng độ insulin, giảm huyết áp, giảm rủi ro tiềm ẩn mắc bệnh đái tháo đường .
– Chế độ nhà hàng lành mạnh : hạn chế chất béo có hại, tăng cường rau hoa quả, cá và những loại hạt .
– Ngừng hút thuốc lá. Thuốc lá làm tăng đề kháng insulin .

Source: https://thaiphuongthuy.com
Category : Blog

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.