Nguồn của luật hình sự là gì? Phân tích nguồn của luật hình sự Việt Nam?

Nguồn của luật hình sự là gì? Phân tích các nguồn của luật hình sự Việt Nam?

Trong cả nghành nghề dịch vụ về lý luận và thực tiễn thì việc xác lập nguồn của Luật hình sự đều có ý nghĩa quan trọng. Nguồn của luật hình sự gồm có cả nguồn văn bản quy phạm và những nguồn khác ngoài văn bản quy phạm. Như vậy, những hình thức này gồm có những nguồn nào và vị trí của từng nguồn thế nào.

Tổng đài Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến 24/7: 1900.6568

1. Nguồn của luật hình sự là gì?

Nguồn của pháp luật hình sự có thể được hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp hoặc theo nghĩa nguồn trực tiếp và nguồn gián tiếp.

Chúng tôi ý niệm nguồn của pháp luật hình sự là những văn bản quy phạm pháp luật có nội dung pháp luật về tội phạm, về hình phạt. Trong đó, lao lý về tội phạm được hiểu là sự miêu tả hành vi bị coi là tội phạm và đặt tội danh cho hành vi đó. Cách hiểu này tương tự với cách hiểu về nguồn của pháp luật hình sự theo nghĩa hẹp cũng như với cách hiểu về nguồn trực tiếp của pháp luật hình sự. Theo cách hiểu này thì những văn bản quy phạm pháp luật có tính lý giải, hướng dẫn hoặc có đặc thù là địa thế căn cứ được hướng dẫn đến đều không phải là nguồn của pháp luật hình sự. Ví dụ : Các thông tư liên tịch hay những nghị quyết của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn vận dụng một hoặc 1 số ít điều luật của BLHS ; những luật thuộc những nghành khác nhau mà trong đó có những điều luật hoàn toàn có thể được viện dẫn đến khi vận dụng một điều luật đơn cử của BLHS. Ví dụ : Khi xét xử về những tội thuộc nhóm tội xâm phạm bảo đảm an toàn giao thông vận tải đường đi bộ theo BLHS thì cần phải viện dẫn những điều luật có tương quan của Luật giao thông vận tải đường đi bộ hoặc khi xét xử về những tội thuộc nhóm tội phạm về môi trường tự nhiên thì cần phải viện dẫn những điều luật có tương quan của Luật bảo vệ môi trường tự nhiên ; v.v.. Tóm lại, nguồn của ngành luật hình sự hoàn toàn có thể là bộ luật hình sự, những luật hình sự và những luật có quy phạm pháp luật hình sự. Nhiều vương quốc trên quốc tế thiết kế xây dựng ngành luật hình sự theo hướng có BLHS và những luật có quy phạm pháp luật hình sự. Trong đó, BLHS pháp luật những yếu tố chung về tội phạm và hình phạt cũng như pháp luật những tội danh thường thì ; còn những luật có quy phạm pháp luật hình sự lao lý tội danh thuộc những nghành riêng không liên quan gì đến nhau. Thuộc những vương quốc kiến thiết xây dựng ngành luật hình sự theo hướng này có CHLB Đức. Theo những nhà khoa học của CHLB Đức, khoanh vùng phạm vi của luật hình sự vượt ra ngoài BLHS ; có số lượng lớn những luật thuộc tổng thể những nghành của pháp lý tiềm ẩn những quy phạm pháp luật pháp luật hành vi bị rình rập đe dọa bị xử lí bằng hình phạt. Người ta gọi tập hợp những quy phạm pháp luật hình sự nằm ngoài BLHS là Pháp luật hình sự phụ ( Nebenstrafrecht ). Như vậy, một khái niệm ít quen thuộc được phát sinh từ đây – khái niệm “ Pháp luật hình sự phụ ”. Pháp luật hình sự phụ gồm có toàn bộ những quy phạm pháp luật hình sự không được lao lý trong BLHS mà được pháp luật trong những luật khác. Trong số những luật này có một số ít luật như Luật về công nghệ tiên tiến gen ; Bộ luật về lương thực, thực phẩm ; Luật về bảo mật an ninh tài liệu từ những vệ tinh ; v.v.. Các luật này có nội dung chính là kiểm soát và điều chỉnh những yếu tố thuộc nghành nghề dịch vụ chuyên biệt nhưng trong đó có một hoặc một số ít điều luật xác lập những hành vi bị coi là vi phạm và tội phạm cũng như pháp luật những giải pháp xử lí kèm theo, trong đó có hình phạt. Ví dụ : Trong Luật về công nghệ tiên tiến gen, Điều 38 lao lý về xử phạt hành chính và Điều 39 lao lý nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự của những hành vi bị coi là tội phạm hoặc trong Bộ luật về lương thực, thực phẩm có hai điều luật là Điều 58 và Điều 59 pháp luật những hành vi bị coi là tội phạm v.v.. Những điều luật pháp luật về tội phạm cũng như về vi phạm hành chính trong những luật chuyên biệt này là một bộ phận của những luật chuyên biệt nhưng lại có ý nghĩa góp thêm phần bảo vệ cho những luật chuyên biệt được tuân thủ trong trong thực tiễn. Từ sự nghiên cứu và phân tích nêu trên, tác giả bài viết yêu cầu khái niệm nguồn của luật hình sự như sau : Nguồn của luật hình sự là những hình thức bên ngoài của luật hình sự, đồng thời là địa thế căn cứ pháp lý trực tiếp cho việc xác lập tội phạm, hình phạt và những yếu tố khác về nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự của người phạm tội. – Nguồn của luật hình sự trong tiếng anh là Sources of criminal law
– Định nghĩa về nguồn của luật hình sự trong tiếng anh được hiểu là : Criminal law sources can be criminal code, criminal laws and criminal law laws. Many countries around the world have built criminal law in the direction of Penal Code and criminal law. In which, the Penal Code stipulates general issues of crime and punishment as well as regulations of common crimes ; while the laws have criminal law stipulating crimes in separate fields. – Một số từ vựng tiêu biểu vượt trội tương quan trong cùng nghành nghề dịch vụ hình sự như : 1. Criminal Law : luật hình sự 2. Arraignment : sự luận tội 3. Accountable : có nghĩa vụ và trách nhiệm

4. Arrest: bắt giữ

5. Activism : tính tích cực của thẩm phán
6. Actus reus : khách quan của tội phạm 7. Adversarial process : quy trình tranh tụng 8. Amicus curiae : thân hữu của TANDTC 9. Appellate jurisdiction : thẩm quyền phúc thẩm 10. Accredit : ủy quyền, ủy thác

2. Phân tích các nguồn của luật hình sự Việt Nam:

Về mặt lý luận, nguồn của pháp lý nói chung gồm có : Tập quán pháp, tiền lệ pháp và văn bản. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nguồn của Luật hình sự chỉ có nguồn văn bản. Sự tăng trưởng nguồn văn bản của Luật hình sự Việt Nam hiện hành chịu sự chi phối can đảm và mạnh mẽ từ những pháp luật mang tính nguyên tắc của Bộ luật hình sự ( BLHS ). Điều 2 BLHS năm 1999 pháp luật : “ Chỉ người nào phạm một tội đã được lao lý trong BLHS mới phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự ”. Khoản 1 Điều 8 BLHS lao lý : “ Tội phạm là hành vi nguy khốn cho xã hội, được lao lý trong BLHS … ”. Từ pháp luật của hai điều luật này, Open trong khoa học pháp lý quan điểm cho rằng BLHS là nguồn duy nhất của Luật hình sự Việt Nam. Nếu coi BLHS là nguồn duy nhất của luật hình sự thì cũng có nghĩa là vô hiệu những văn bản hướng dẫn thi hành Bộ luật ra khỏi khoanh vùng phạm vi nguồn văn bản của luật hình sự. Điều này là không hài hòa và hợp lý bởi Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật coi những Thông tư liên tịch và Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ( TANDTC ), trong đó có những Thông tư liên tịch và Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TANDTC hướng dẫn thi hành BLHS, là văn bản quy phạm pháp luật và không hề xếp những văn bản quy phạm này vào một ngành luật nào khác ngoài luật hình sự .

Nghiên cứu tổng thể về thực trạng nguồn văn bản của Luật hình sự Việt Nam hiện hành, có thể rút ra một số nhận xét dưới đây:
Một là, nguồn văn bản của luật hình sự Việt Nam được xây dựng theo hướng hiện đại. Tính hiện đại của nguồn văn bản của Luật hình sự Việt Nam thể hiện qua: 1) Kỹ thuật pháp điển hóa ở trình độ cao của BLHS; 2) Tính chuẩn mực của các quy phạm quy định những nguyên tắc nền tảng của luật hình sự hiện đại như nguyên tắc hành vi, nguyên tắc tính có lỗi, nguyên tắc cá thể hóa trách nhiệm hình sự và hình phạt, nguyên tắc nhân đạo, v.v…; 3) Sự phân chia hợp lý các nhóm tội phạm theo khách thể loại, tạo điều kiện cho việc thiết kế bộ máy đấu tranh tương ứng.

Hai là, nguồn văn bản của luật hình sự Việt Nam lúc bấy giờ, về cơ bản, đã bắt kịp và tương đối tương thích với tình hình tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội Việt Nam, với truyền thống cuội nguồn và đặc thù tâm ý, tính cách của người Việt Nam. Trong 25 năm qua, tình hình kinh tế tài chính – xã hội Việt Nam có nhiều đổi khác to lớn dẫn đến sự biến hóa diện mạo của hàng loạt mạng lưới hệ thống pháp lý, trong đó có những lao lý luật hình sự. Có thể thấy rằng, nhà lập pháp hình sự nước ta đã xử lý được một cách hòa giải xích míc giữa sự biến hóa tất yếu mang tính văn minh của pháp lý với nhu yếu về sự không thay đổi mang tính nội tại bên trong nó, xích míc giữa văn minh với truyền thống cuội nguồn, giữa hội nhập với truyền thống văn hóa truyền thống và tâm ý người Việt. Nhìn chung, không Open hiện tượng kỳ lạ “ sốc ” pháp lý khi những văn bản pháp luật hình sự mới được phát hành. Ba là, bên cạnh những ưu điểm nêu trên, nguồn văn bản của Luật hình sự Việt Nam có những điểm yếu kém chưa được khắc phục là : 1 ) Tính thiếu đơn cử và rõ ràng trong lao lý của BLHS và một số ít văn bản hướng dẫn thi hành ; 2 ) Sự thiếu đồng nhất giữa những văn bản quy phạm pháp luật hình sự ; 3 ) Còn sống sót thực trạng “ nguồn phi chính thức ” trong nguồn văn bản của luật hình sự Việt Nam. Dưới đây là một vài ví dụ mang tính minh họa cho những nhận định và đánh giá này.

Về tính thiếu cụ thể và rõ ràng trong quy định của BLHS và một số văn bản hướng dẫn thi hành. Theo quy định của Điều 245 BLHS về Tội gây rối trật tự công cộng thì chỉ xử lý hình sự người có hành vi gây rối trật tự công cộng nếu họ đã bị xử phạt hành chính hoặc đã bị kết án về tội này hoặc “gây hậu quả nghiêm trọng”. BLHS không quy định rõ thế nào là “hậu quả nghiêm trọng” được gây ra bởi hành vi gây rối trật tự công cộng. Muốn xác định được tình tiết này, phải căn cứ vào mục 5 Phần I của Nghị quyết số 02/2003/NQ-HĐTP ngày 17/4/2003 của HĐTP TANDTC.

Điểm a và b tiểu mục 5.1 của Nghị quyết nói trên lý giải diễn biến “ hậu quả nghiêm trọng ” để giải quyết và xử lý theo khoản 1 Điều 245 BLHS là gây “ cản trở, ách tắc giao thông vận tải đến dưới 2 giờ ” và gây “ cản trở sự hoạt động giải trí thông thường của những cơ quan nhà nước, tổ chức triển khai kinh tế tài chính, tổ chức triển khai xã hội, đơn vị chức năng vũ trang nhân dân ”. Không rõ người có hành gây rối trật tự công cộng phải gây cản trở, ách tắc giao thông vận tải từ thời hạn bao lâu đến 2 giờ đồng hồ đeo tay hoặc gây cản trở hoạt động giải trí của cơ quan nhà nước, tổ chức triển khai kinh tế tài chính, tổ chức triển khai xã hội, đơn vị chức năng lực lượng vũ trang ở mức độ nào mới phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm hình sự ? Tội gây rối trật tự công cộng không phải là trường hợp duy nhất được pháp luật và lý giải, hướng dẫn theo cách này. Cũng thiết yếu phải bổ trợ thêm rằng, đây là pháp luật về tội phạm đã được hướng dẫn vận dụng ; BLHS còn nhiều điều luật khác chưa được hướng dẫn, lý giải đơn cử mặc dầu đã được tiến hành thực thi hơn 10 năm qua. Liên quan đến đến yếu tố về thiếu đồng nhất giữa những văn bản quy phạm pháp luật hình sự. Nghiên cứu, so sánh hiệu lực hiện hành thi hành của những Thông tư liên tịch và Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TANDTC hướng dẫn vận dụng một số ít điều của BLHS, hoàn toàn có thể nhận thấy : những Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TANDTC thường có hiệu lực thực thi hiện hành hồi tố ( 4 ), trong khi đó những Thông tư liên tịch thì không lao lý hiệu lực hiện hành này. Nếu lý giải rằng Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TANDTC là văn bản hướng dẫn nhiệm vụ ngành thì không đúng chuẩn bởi theo Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đây là một loại văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước. Nếu cho rằng Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TANDTC pháp luật nhiều yếu tố có lợi cho đối tượng người tiêu dùng vận dụng hơn những Thông tư liên tịch thì cũng không thỏa đáng, vì trong những năm gần đây, cả Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TANDTC và những Thông tư liên tịch đều có cùng nội dung lý giải những điểm chưa rõ của những tín hiệu cấu thành tội phạm mà BLHS diễn đạt .

Với những tiền đề được xác lập bởi truyền thống lịch sử, nguồn văn bản đã và sẽ là loại nguồn chủ yếu của luật hình sự Việt Nam. Việc điều tra và nghiên cứu kinh nghiệm tay nghề của quốc tế cũng như của cha ông chắc như đinh sẽ là điều thiết yếu để thôi thúc sự tăng trưởng của loại nguồn này nói riêng, của cả mạng lưới hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam nói chung .

Source: https://thaiphuongthuy.com
Category : Blog

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.