Hô hấp ký: Phương pháp thăm dò chức năng hô hấp quan trọng

HÔ HẤP KÝ : PHƯƠNG PHÁP THĂM DÒ CHỨC NĂNG HÔ HẤP QUAN TRỌNG

1. Hô hấp ký là gì?

Hô hấp ký ( Spirometry ) là kỹ thuật thăm dò chức năng hô hấp cơ bản, rất hữu dụng trong việc chẩn đoán, nhìn nhận và theo dõi ùn tắc đường dẫn khí trong những thực trạng như hen suyễn hay bệnh phổi ùn tắc mạn tính ( COPD ) .

Hô hấp ký đánh giá chức năng thông khí của phổi thông qua thể tích và lưu lượng khí trong quá trình hô hấp.

2. Khi nào cần đo hô hấp ký?


Đo hô hấp ký tại Phòng khám Bệnh viện Đại học Y Dược 1 

Hô hấp ký được chỉ định khi hoài nghi một người mắc bệnh hô hấp qua khám lâm sàng, xét nghiệm cận lâm sàng hoặc có những triệu chứng bệnh hô hấp :

– Khó thở

– Thở khò khè

– Khó thở giảm khi ngồi

– Ho, ho có đờm

– Đau tức ngực

Hô hấp ký được sử dụng trong khám sức khỏe thể chất tổng quát định kỳ để nhìn nhận và theo dõi chức năng hô hấp ở những người không có triệu chứng. Nhất là những đối tượng người tiêu dùng có rủi ro tiềm ẩn cao :

– Hút thuốc lá

– Làm việc trong thiên nhiên và môi trường tiếp xúc với chất ô nhiễm

Ở một số bệnh nhân bệnh phổi, tim hoặc cơ thần kinh, hô hấp ký được chỉ định để theo dõi hiệu quả điều trị hoặc đánh giá ảnh hưởng của bệnh lên chức năng hô hấp.
Hô hấp ký còn được áp dụng để đánh giá nguy cơ hoặc tiên lượng trước phẫu thuật.

Hô hấp ký là bài kiểm tra không xâm lấn và bảo đảm an toàn, nhưng hô hấp ký chống chỉ định trong một số ít trường hợp :

– Ho ra máu chưa rõ nguyên do

– Tràn khí màng phổi

– Thuyên tắc phổi

– Phình động mạch chủ ngực, bụng, mạch máu não

– Bị nhồi máu cơ tim gần đây

– Mổ Ruột mắt, bụng hay lồng ngực gần đây

– Tăng huyết áp chưa được trấn áp

– Tình trạng cấp tính : buồn nôn, nôn, tiêu chảy

3. Các chỉ số trong hô hấp ký có ý nghĩa gì?

 
Hô hấp ký đánh giá chức năng thông khí 

Dưới đây là những chỉ số chính trong hô hấp ký :

– FEV1 : Thể tích thở ra gắng sức trong 1 giây đầu. Đây là chỉ số quan trọng để nhìn nhận mức độ ùn tắc và tiên lượng. FEV1 thông thường > 80 % .

– VC : Dung tích sống. VC thông thường > 80 % .

– FVC : Dung tích sống gắng sức. FVC thông thường > 80 % .

– FEV1 / VC : Chỉ số Tiffeneau. FEV1 / VC thông thường > 70 % .

– FEV1 / FVC : Chỉ số Gaensler. FEV1 / FVC thông thường > 70 % .

– FEF25-75 : Lưu lượng thở ra khoảng chừng giữa của dung tích sống gắng sức. FEF25-75 thông thường > 60 % .

– PEF : Lưu lượng thở ra đỉnh. PEF thông thường > 80 % .

– MVV : Thông khí phút. MVV thông thường > 60 % .

– TLC: Dung tích phổi toàn phần. TLC bình thường > 80%.

– RV : Thể tích khí cặn .

Bác sĩ sẽ dựa vào những chỉ số này, mà đặc biệt quan trọng là FEV1 và FVC để chẩn đoán và xác lập mức độ rối loạn thông khí hạn chế hoặc ùn tắc .

Rối loạn thông khí hạn chế có tương quan đến 1 số ít bệnh lý tại phổi là :

– Xơ phổi vô căn

– Viêm phổi mô kẽ

– Viêm tiểu phế quản phổi tổ chức triển khai hóa ( BOOP )

– Sarcoidosis

– Viêm phổi tăng cảm

– Viêm phổi tăng bạch cầu ái toàn

– Bệnh phổi nghề nghiệp

Ngoài ra, một số ít nguyên do ngoài phổi như mang thai, suy tim, cổ trướng, bệnh thần kinh – cơ, thành ngực cũng hoàn toàn có thể gây hạn chế thông khí .

Rối loạn thông khí ùn tắc có tương quan đến 1 số ít bệnh hô hấp là :

– Hen phế quản

– COPD

– Giãn phế quản

– Giãn phế nang

– U khí phế quản

4. Đo hô hấp ký diễn ra như thế nào?|

Hô hấp ký sử dụng một thiết bị gọi là phế dung kế. Thiết bị này ghi lại tác dụng được hiển thị bằng map. Quá trình đo hô hấp ký diễn ra như sau :

– Bệnh nhân ngồi đúng tư thế, kẹp mũi .

– Hít thở sâu và sau đó thổi vào ống trên máy đo phế dung, thở ra nhanh, mạnh, lê dài rất là. Quá trình này hoàn toàn có thể được lặp lại cho đến khi đạt tiêu chuẩn .

– Xịt thuốc giãn phế quản và đo lại .

5. Một số lưu ý trước khi đo hô hấp ký

 
Hô hấp ký giúp chẩn đoán phân biệt hen và COPD

– Cần báo cho bác sĩ nếu có dùng thuốc giãn phế quản trong 24 giờ trở lại .

– Chỉ đo hô hấp ký sau 4 h từ khi sử dụng những thuốc salbutamol, terbutanyl, ipratropium hoặc theophyllin .

– Chỉ đo hô hấp ký sau 12 h từ khi sử dụng những thuốc salmeterol, formoterol hoặc theostat .

– Chỉ đo hô hấp ký sau 24 h từ khi sử dụng những thuốc bambuterol .

– Nếu có dùng thuốc chẹn beta adrenergic, cần dừng sử dụng thuốc trước khi đo hô hấp ký tối thiểu 6 tiếng .

– Nên mặc quần áo thoáng rộng. Nếu mặc quần áo chật cần thả lỏng quần áo .

– Không hút thuốc lá trước khi đo tối thiểu 1 tiếng .

– Không uống rượu trước khi đo tối thiểu 4 tiếng .

– Nếu trước đó đo CPET hoặc vận động mạnh, cần chờ 30 phút sau mới đo hô hấp ký.

– Không ăn quá no trước khi đo tối thiểu 2 tiếng .

Đo hô hấp ký là phương pháp cơ bản để chẩn đoán rối loạn thông khí. Đây là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác định bệnh COPD, cũng như chẩn đoán phân biệt hen và COPD. Ngoài ra, hô hấp ký cũng là phương pháp hiệu quả để tầm soát bệnh phổi ở những đối tượng có nguy cơ. 

Source: https://thaiphuongthuy.com
Category : Blog

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.