Chênh lệch tỷ giá hối đoái là gì? Có các loại nào và Cách hạch toán theo Thông tư 200

Chênh lệch tỷ giá hối đoái là gì? Có các loại nào và Cách hạch toán theo Thông tư 200





Chênh lệch tỷ giá hối đoái là gì? Có các loại nào và Cách hạch toán theo Thông tư 200

(

5

/

5

) –

99

bình chọn.


29/10/2021


1571

Chênh lệch tỷ giá hối đoái là một khái niệm không mới, tuy nhiên rất nhiều các bạn kế toán, kiểm toán viên vẫn đang có nhiều sự nhầm lẫn, đồng thời không hiểu rõ về khái niệm này, từ đó tính toán và trình bày không đúng trên Báo cáo tài chính.

Qua bài viết này, Thành Nam sẽ chia sẻ đến bạn đọc Chênh lệch tỷ giá hối đoái là gì? Có các loại nào và Cách hạch toán theo Thông tư 200

1. Chênh lệch tỷ giá hối đoái là gì?

Chênh lệch tỷ giá hối đoái tiếng Anh là: Exchange rate differences

Tỷ giá hối đoái là gì? 

  • Tỷ giá hối đoái (còn được gọi là tỷ giá trao đổi ngoại tệ hoặc tỷ giá) là tỷ lệ trao đổi giữa hai đồng tiền của hai nước, là giá cả một đơn vị tiền tệ của một nước được tính bằng tiền của nước khác hay nói khác đi, là số lượng đơn vị tiền tệ cần thiết để mua một đơn vị ngoại tệ.

Theo điều 69, thông tư 200 / năm trước / TT-BTC :

  • Chênh lệch tỷ giá hối đoái là chênh lệch phát sinh từ việc trao đổi thực tế hoặc quy đổi cùng một số lượng ngoại tệ sang đơn vị tiền tệ kế toán theo tỷ giá hối đoái khác nhau.

2. Các trường hợp phát sinh chênh lệch tỷ giá hối đoái:

Chênh lệch tỷ giá hối đoái chủ yếu phát sinh trong các trường hợp:

  • Chênh lệch tỷ giá đã thực hiện: Thực tế mua bán, trao đổi, thanh toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ trong kỳ;

  • Chênh lệch tỷ giá chưa thực hiện: Đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ tại thời điểm lập Báo cáo tài chính;

  • Chuyển đổi Báo cáo tài chính được lập bằng ngoại tệ sang Đồng Việt Nam.

3. Các loại tỷ giá hối đoái

Các loại tỷ giá hối đoái (sau đây gọi tắt là tỷ giá) sử dụng trong kế toán như sau

Các doanh nghiệp có nhiệm vụ kinh tế tài chính phát sinh bằng ngoại tệ phải thực hiện ghi sổ kế toán và lập Báo cáo kinh tế tài chính theo một đơn vị chức năng tiền tệ thống nhất là Đồng Việt Nam, hoặc đơn vị chức năng tiền tệ chính thức sử dụng trong kế toán .
Việc quy đổi đồng ngoại tệ ra đồng Nước Ta phải địa thế căn cứ vào :

  • Tỷ giá giao dịch thực tế;

  • Tỷ giá ghi sổ kế toán.

Khi xác lập nghĩa vụ và trách nhiệm thuế ( kê khai, quyết toán và nộp thuế ), doanh nghiệp thực hiện theo những lao lý của pháp lý về thuế .

4. Nguyên tắc xác định tỷ giá giao dịch thực tế:

a ) Tỷ giá thanh toán giao dịch trong thực tiễn so với những thanh toán giao dịch bằng ngoại tệ

phát sinh trong kỳ:

– Tỷ giá giao dịch thực tế khi mua bán ngoại tệ (hợp đồng mua bán ngoại tệ giao ngay, hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, hợp đồng quyền chọn, hợp đồng hoán đổi): Là tỷ giá ký kết trong hợp đồng mua, bán ngoại tệ giữa doanh nghiệp và ngân hàng thương mại;

– Trường hợp hợp đồng không pháp luật tỷ giá giao dịch thanh toán thì doanh nghiệp ghi sổ kế toán theo nguyên tắc :

  • Tỷ giá giao dịch thực tế khi góp vốn hoặc nhận vốn góp: Là tỷ giá mua ngoại tệ của ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài khoản để nhận vốn của nhà đầu tư tại ngày góp vốn;

  • Tỷ giá giao dịch thực tế khi ghi nhận nợ phải thu: Là tỷ giá mua của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp chỉ định khách hàng thanh toán tại thời điểm giao dịch phát sinh;

  • Tỷ giá giao dịch thực tế khi ghi nhận nợ phải trả: Là tỷ giá bán của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp dự kiến giao dịch tại thời điểm giao dịch phát sinh.

  • Đối với các giao dịch mua sắm tài sản hoặc các khoản chi phí được thanh toán ngay bằng ngoại tệ (không qua các tài khoản phải trả), tỷ giá giao dịch thực tế là tỷ giá mua của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thực hiện thanh toán.

b) Tỷ giá giao dịch thực tế khi

đánh giá lại các khoản mục tiền tệ

có gốc ngoại tệ tại thời điểm lập Báo cáo tài chính:

Tỷ giá giao dịch thực tế: Là tỷ giá công bố của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch (do doanh nghiệp tự lựa chọn) theo nguyên tắc:

  • Tỷ giá giao dịch thực tế khi đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ được phân loại là gia tài: Là tỷ giá mua ngoại tệ của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên có giao dịch tại thời điểm lập Báo cáo tài chính. Đối với các khoản ngoại tệ gửi ngân hàng thì tỷ giá thực tế khi đánh giá lại là tỷ giá mua của chính ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài khoản ngoại tệ.

  • Tỷ giá giao dịch thực tế khi đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ được phân loại là nợ phải trả: Là tỷ giá bán ngoại tệ của ngân hàng thương mại tại thời điểm lập Báo cáo tài chính;

Các đơn vị chức năng trong tập đoàn lớn được vận dụng chung một tỷ giá do Công ty mẹ pháp luật ( phải bảo vệ sát với tỷ giá thanh toán giao dịch thực tiễn ) để nhìn nhận lại những khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ phát sinh từ những thanh toán giao dịch nội bộ .

5. Nguyên tắc xác định tỷ giá ghi sổ:

Tỷ giá ghi sổ gồm: Tỷ giá ghi sổ thực tế đích danh hoặc tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền di động (tỷ giá bình quân gia quyền sau từng lần nhập).

  • Tỷ giá ghi sổ thực tế đích danh: Là tỷ giá khi thu hồi các khoản nợ phải thu, các khoản ký cược, ký quỹ hoặc thanh toán các khoản nợ phải trả bằng ngoại tệ, được xác định theo tỷ giá tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc tại thời điểm đánh giá lại cuối kỳ của từng đối tượng.

  • Tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền di động: Là tỷ giá được sử dụng tại bên Có tài khoản tiền khi thanh toán tiền bằng ngoại tệ, được xác định trên cơ sở lấy tổng giá trị được phản ánh tại bên Nợ tài khoản tiền chia cho số lượng ngoại tệ thực có tại thời điểm thanh toán.

6. Nguyên tắc áp dụng tỷ giá trong kế toán

a) Khi phát sinh các giao dịch bằng ngoại tệ, tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm giao dịch phát sinh được sử dụng để quy đổi ra đồng tiền ghi sổ kế toán đối với:

– Các thông tin tài khoản phản ánh lệch giá, thu nhập khác .

  • Riêng trường hợp bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ hoặc thu nhập có liên quan đến doanh thu nhận trước hoặc giao dịch nhận trước tiền của người mua thì doanh thu, thu nhập tương ứng với số tiền nhận trước được áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm nhận trước của người mua (không áp dụng theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu, thu nhập).

– Các thông tin tài khoản phản ánh chi phí sản xuất, kinh doanh thương mại, ngân sách khác .

  • Riêng trường hợp phân bổ khoản chi phí trả trước vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ thì chi phí được ghi nhận theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm trả trước (không áp dụng theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ghi nhận chi phí).

– Các thông tin tài khoản phản ánh gia tài .

  • Riêng trường hợp tài sản được mua có liên quan đến giao dịch trả trước cho người bán thì giá trị tài sản tương ứng với số tiền trả trước được áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm trả trước cho người bán (không áp dụng theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm ghi nhận tài sản).

– Tài khoản loại vốn chủ sở hữu ;
– Bên Nợ những TK phải thu ; Bên Nợ những TK vốn bằng tiền ; Bên Nợ những TK phải trả khi phát sinh thanh toán giao dịch trả trước tiền cho người bán .
– Bên Có những TK phải trả ; Bên Có những TK phải thu khi phát sinh thanh toán giao dịch nhận trước tiền của người mua ;

b) Khi phát sinh các giao dịch bằng ngoại tệ, tỷ giá ghi sổ thực tế đích danh được sử dụng để quy đổi ra đồng tiền ghi sổ kế toán đối với các loại tài khoản sau:

– Bên Có những TK phải thu ( ngoại trừ thanh toán giao dịch nhận trước tiền của người mua ) ; Bên Nợ TK phải thu khi tất toán khoản tiền nhận trước của người mua do đã chuyển giao mẫu sản phẩm, sản phẩm & hàng hóa, TSCĐ, cung ứng dịch vụ, khối lượng được nghiệm thu sát hoạch ; Bên Có những TK khoản ký cược, ký quỹ, ngân sách trả trước ;
– Bên Nợ những TK phải trả ( ngoại trừ thanh toán giao dịch trả trước tiền cho người bán ) ; Bên Có TK phải trả khi tất toán khoản tiền ứng trước cho người bán do đã nhận được mẫu sản phẩm, sản phẩm & hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ, nghiệm thu sát hoạch khối lượng .
– Trường hợp trong kỳ phát sinh nhiều khoản phải thu hoặc phải trả bằng ngoại tệ với cùng một đối tượng người dùng thì tỷ giá ghi sổ thực tiễn đích danh cho từng đối tượng người tiêu dùng được xác lập trên cơ sở bình quân gia quyền di động của những thanh toán giao dịch với đối tượng người dùng đó .

c) Khi thực hiện thanh toán bằng ngoại tệ, tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền di động được sử dụng để quy đổi ra đồng tiền ghi sổ kế toán ở bên Có các TK tiền.

7. Nguyên tắc xác định các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ:

Các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ: Là các tài sản được thu hồi bằng ngoại tệ hoặc các khoản nợ phải trả bằng ngoại tệ.

Các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ có thể bao gồm:

a ) Tiền mặt, những khoản tương tự tiền, tiền gửi có kỳ hạn bằng ngoại tệ ;
b ) Các khoản nợ phải thu, nợ phải trả có gốc ngoại tệ, ngoại trừ :

  • Các khoản trả trước cho người bán và các khoản chi phí trả trước bằng ngoại tệ. Trường hợp tại thời điểm lập báo cáo có bằng chứng chắc chắn về việc người bán không thể cung cấp hàng hoá, dịch vụ và doanh nghiệp sẽ phải nhận lại các khoản trả trước bằng ngoại tệ thì các khoản này được coi là các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ.

  • Các khoản người mua trả tiền trước và các khoản doanh thu nhận trước bằng ngoại tệ. Trường hợp tại thời điểm lập báo cáo có bằng chứng chắc chắn về việc doanh nghiệp không thể cung cấp hàng hoá, dịch vụ và sẽ phải trả lại các khoản nhận trước bằng ngoại tệ cho người mua thì các khoản này được coi là các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ.

c ) Các khoản đi vay, cho vay dưới mọi hình thức được quyền tịch thu hoặc có nghĩa vụ và trách nhiệm hoàn trả bằng ngoại tệ .
d ) Các khoản đặt cọc, ký cược, ký quỹ được quyền nhận lại bằng ngoại tệ ; Các khoản nhận ký cược, ký quỹ phải hoàn trả bằng ngoại tệ .

8. Nguyên tắc kế toán chênh lệch tỷ giá

Chênh lệch tỷ giá hối đoái được hạch toán vào tài khoản 413

a ) Doanh nghiệp đồng thời phải theo dõi nguyên tệ trên sổ kế toán cụ thể những thông tin tài khoản : Tiền mặt, tiền gửi Ngân hàng, tiền đang chuyển, những khoản phải thu, những khoản phải trả .

b) Tất cả các khoản chênh lệch tỷ giá đều được phản ánh ngay vào doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi) hoặc chi phí tài chính (nếu lỗ) tại thời điểm phát sinh (Hay còn gọi là Chênh lệch tỷ giá đã thực hiện).

Riêng khoản chênh lệch tỷ giá trong quy trình tiến độ trước hoạt động giải trí của những doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100 % vốn điều lệ có thực hiện dự án Bất Động Sản, khu công trình trọng điểm vương quốc gắn với trách nhiệm không thay đổi kinh tế tài chính vĩ mô, bảo mật an ninh, quốc phòng được tập hợp, phản ánh trên TK 413 và được phân chia dần vào lệch giá hoạt động giải trí kinh tế tài chính hoặc ngân sách kinh tế tài chính khi doanh nghiệp đi vào hoạt động giải trí theo nguyên tắc :

  • Khoản lỗ tỷ giá lũy kế trong giai đoạn trước hoạt động được phân bổ trực tiếp từ TK 413 vào chi phí tài chính, không thực hiện kết chuyển thông qua TK 242 – chi phí trả trước;

  • Khoản lãi tỷ giá lũy kế trong giai đoạn trước hoạt động được phân bổ trực tiếp từ TK 413 vào doanh thu hoạt động tài chính, không thực hiện kết chuyển thông qua TK 3387 – Doanh thu chưa thực hiện;

  • Thời gian phân bổ thực hiện theo quy định của pháp luật đối với loại hình doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Riêng số phân bổ khoản lỗ tỷ giá tối thiểu trong từng kỳ phải đảm bảo không nhỏ hơn mức lợi nhuận trước thuế trước khi phân bổ khoản lỗ tỷ giá (sau khi phân bổ lỗ tỷ giá, lợi nhuận trước thuế của báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh bằng không).

c) Doanh nghiệp phải đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ theo tỷ giá giao dịch thực tế tại tất cả các thời điểm lập Báo cáo tài chính theo quy định của pháp luật (hay còn gọi là Chênh lệch tỷ giá chưa thực hiện). Đối với các doanh nghiệp đã sử dụng công cụ tài chính để dự phòng rủi ro hối đoái thì không được đánh giá lại các khoản vay, nợ phải trả có gốc ngoại tệ đã sử dụng công cụ tài chính để dự phòng rủi ro hối đoái.

d ) Doanh nghiệp không được vốn hóa những khoản chênh lệch tỷ giá vào giá trị gia tài dở dang .

9. Lưu ý về thuế của chênh lệch tỷ giá

Theo Mục 2.22, Điều 6, Thông tư 78/2014 / TT-BTC :

Các khoản chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN:

2.22. Lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối kỳ tính thuế bao gồm chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư cuối năm là:

  • Tiền mặt,
  • Tiền gửi,
  • Tiền đang chuyển,
  • Các khoản nợ phải thu có gốc ngoại tệ ( trừ lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái do nhìn nhận lại những khoản nợ phải trả có gốc ngoại tệ cuối kỳ tính thuế ) .

Trong giai đoạn đầu tư xây dựng để hình thành tài sản cố định của doanh nghiệp mới thành lập, chưa đi vào hoạt động, chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh khi thanh toán các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ để thực hiện đầu tư xây dựng và chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh khi đánh giá lại các khoản nợ phải trả có gốc ngoại tệ cuối năm tài chính được phản ánh lũy kế, riêng biệt trên Bảng cân đối kế toán.

  • Khi tài sản cố định hoàn thành đầu tư xây dựng đưa vào sử dụng thì chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong giai đoạn đầu tư xây dựng (sau khi bù trừ số chênh lệch tăng và chênh lệch giảm) được phân bổ dần vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc chi phí tài chính, thời hạn phân chia không quá 5 năm kể từ khi công trình đưa vào hoạt động.

Trong giai đoạn sản xuất, kinh doanh, kể cả việc đầu tư xây dựng để hình thành tài sản cố định của doanh nghiệp đang hoạt động, chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh từ các giao dịch bằng ngoại tệ của các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ sẽ được hạch toán vào doanh thu hoạt động tài chính hoặc chi phí tài chính trong năm tài chính.

Đối với khoản nợ phải thu và khoản cho vay có gốc ngoại tệ phát sinh trong kỳ, chênh lệch tỷ giá hối đoái được tính vào chi phí được trừ là khoản chênh lệch giữa tỷ giá tại thời điểm phát sinh thu hồi nợ hoặc thu hồi khoản cho vay với tỷ giá tại thời điểm ghi nhận khoản nợ phải thu hoặc khoản cho vay ban đầu.

Theo Điều 5, Thông tư 96/2015 / TT-BTC : Sửa đổi, bổ trợ 1 số ít nội dung tại Điều 7 Thông tư 78/2014 / TT-BTC : như sau :

Thu nhập từ chênh lệch tỷ giá, được xác định cụ thể như sau:

Trong năm tính thuế doanh nghiệp có chênh lệch tỷ giá phát sinh trong kỳ và chênh lệch tỷ giá do nhìn nhận lại những khoản nợ phải trả có gốc ngoại tệ cuối năm kinh tế tài chính, thì :

– Khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh trong kỳ liên quan trực tiếp đến doanh thu, chi phí của hoạt động sản xuất kinh doanh chính của doanh nghiệp được tính vào chi phí hoặc thu nhập của hoạt động sản xuất kinh doanh chính của doanh nghiệp. Khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh trong kỳ không liên quan trực tiếp đến doanh thu, chi phí của hoạt động sản xuất kinh doanh chính của doanh nghiệp, nếu phát sinh lỗ chênh lệch tỷ giá tính vào chi phí tài chính, nếu phát sinh lãi chênh lệch tỷ giá tính vào thu nhập khác khi xác định thu nhập chịu thuế.

– Lãi chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại các khoản nợ phải trả bằng ngoại tệ cuối năm tài chính được bù trừ với lỗ chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại các khoản nợ phải trả bằng ngoại tệ cuối năm tài chính. Sau khi bù trừ lãi hoặc lỗ chênh lệch tỷ giá liên quan trực tiếp đến doanh thu, chi phí của hoạt động sản xuất kinh doanh chính của doanh nghiệp được tính vào thu nhập hoặc chi phí của hoạt động sản xuất kinh doanh chính của doanh nghiệp. Lãi hoặc lỗ chênh lệch tỷ giá không liên quan trực tiếp đến doanh thu, chi phí của hoạt động sản xuất kinh doanh chính của doanh nghiệp được tính vào thu nhập khác hoặc chi phí tài chính khi xác định thu nhập chịu thuế.

Đối với khoản nợ phải thu và khoản cho vay có gốc ngoại tệ phát sinh trong kỳ, chênh lệch tỷ giá hối đoái được tính vào chi phí được trừ hoặc thu nhập là khoản chênh lệch giữa tỷ giá tại thời điểm phát sinh thu hồi nợ hoặc thu hồi khoản cho vay với tỷ giá tại thời điểm ghi nhận khoản nợ phải thu hoặc khoản cho vay ban đầu.

Các khoản chênh lệch tỷ giá nêu trên không bao gồm chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại số dư cuối năm là: tiền mặt, tiền gửi, tiền đang chuyển, các khoản nợ phải thu có gốc ngoại tệ.

Do đó, Lãi hoặc chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại các khoản: tiền mặt, tiền gửi, tiền đang chuyển, các khoản nợ phải thu có gốc ngoại tệ sẽ được không được tính vào chi phí hoặc thu nhập khi xác định thu nhập chịu thuế.

10. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái

Bên Nợ:

  • Lỗ tỷ giá do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ;

  • Lỗ tỷ giá trong giai đoạn trước hoạt động của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ có thực hiện dự án, công trình trọng điểm quốc gia gắn với nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh, quốc phòng.

  • Kết chuyển lãi tỷ giá vào doanh thu hoạt động tài chính;

Bên Có:

  • Lãi tỷ giá do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ;

  • Lãi tỷ giá trong giai đoạn trước hoạt động của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ có thực hiện dự án, công trình trọng điểm quốc gia gắn với nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh, quốc phòng.

  • Kết chuyển lỗ tỷ giá vào chi phí tài chính;

Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái có thể có số dư bên Nợ hoặc số dư bên Có.

  • Số dư bên Nợ: Lỗ tỷ giá trong giai đoạn trước hoạt động của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ có thực hiện dự án, công trình trọng điểm quốc gia gắn với nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh, quốc phòng.

  • Số dư bên Có: Lãi tỷ giá trong giai đoạn trước hoạt động của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ có thực hiện dự án, công trình trọng điểm quốc gia gắn với nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh, quốc phòng.

Tài khoản 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái, có 2 tài khoản cấp 2:

  • Tài khoản 4131 – Chênh lệch tỷ giá đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ: Phản ánh số chênh lệch tỷ giá hối đoái do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ (lãi, lỗ tỷ giá) cuối năm tài chính của hoạt động kinh doanh, kể cả hoạt động đầu tư XDCB (doanh nghiệp SXKD có cả hoạt động đầu tư XDCB).

  • Tài khoản 4132 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái giai đoạn trước hoạt động: Phản ánh số chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh và chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ trong giai đoạn trước hoạt động. Tài khoản này chỉ áp dụng cho doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ có thực hiện dự án, công trình trọng điểm quốc gia gắn với nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh, quốc phòng.

11. Cách hạch toán Chênh lệch tỷ giá hối đoái một số giao dịch chủ yếu

11.1. Kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ

( kể cả chênh lệch tỷ giá trong quá trình trước hoạt động giải trí của những doanh nghiệp không do Nhà nước nắm giữ 100 % vốn điều lệ ) :

a) Khi mua vật tư, hàng hoá, TSCĐ, dịch vụ thanh toán bằng ngoại tệ:

Nợ các TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 217, 241, 623, 627, 641, 642 (tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch)

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (theo tỷ giá ghi sổ kế toán).

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

b) Khi mua vật tư, hàng hoá, TSCĐ, dịch vụ của nhà cung cấp chưa thanh toán tiền, khi vay hoặc nhận nợ nội bộ… bằng ngoại tệ, căn cứ tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế tại ngày giao dịch, ghi:

Nợ các TK 111, 112, 152, 153, 156, 211, 627, 641, 642

Có các TK 331, 341, 336

c) Khi ứng trước tiền cho người bán bằng ngoại tệ để mua vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ:

– Kế toán phản ánh số tiền ứng trước cho người bán theo tỷ giá thanh toán giao dịch trong thực tiễn tại thời gian ứng trước, ghi :

Nợ TK 331 – Phải trả cho người bán (tỷ giá thực tế tại ngày ứng trước)

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (theo tỷ giá ghi sổ kế toán)

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

– Khi nhận vật tư, sản phẩm & hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ từ người bán, kế toán phản ánh theo nguyên tắc :
+ Đối với giá trị vật tư, sản phẩm & hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ tương ứng với số tiền bằng ngoại tệ đã ứng trước cho người bán, kế toán ghi nhận theo tỷ giá thanh toán giao dịch thực tiễn tại thời gian ứng trước, ghi :

Nợ các TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 217, 241, 623, 627, 641, 642

Có TK 331 – Phải trả cho người bán (tỷ giá thực tế ngày ứng trước).

+ Đối với giá trị vật tư, sản phẩm & hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ còn nợ chưa thanh toán giao dịch tiền, kế toán ghi nhận theo tỷ giá thanh toán giao dịch thực tiễn tại thời gian phát sinh ( ngày thanh toán giao dịch ), ghi :

Nợ các TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 217, 241, 623, 627, 641, 642 (tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày giao dịch)

Có TK 331 – Phải trả cho người bán (tỷ giá thực tế ngày giao dịch).

d) Khi thanh toán nợ phải trả bằng ngoại tệ (nợ phải trả người bán, nợ vay, nợ thuê tài chính, nợ nội bộ…), ghi:

Nợ các TK 331, 336, 341,… (tỷ giá ghi sổ kế toán)

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá ghi sổ kế toán).

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

e) Khi phát sinh doanh thu, thu nhập khác bằng ngoại tệ, căn cứ tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế tại ngày giao dịch, ghi:

Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122), 131… (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch)

Có các TK 511, 711 (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch).

g) Khi nhận trước tiền của người mua bằng ngoại tệ để cung cấp vật tư, hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ:

– Kế toán phản ánh số tiền nhận trước của người mua theo tỷ giá thanh toán giao dịch trong thực tiễn tại thời gian nhận trước, ghi :

Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122)

Có TK 131 – Phải thu của khách hàng.

– Khi chuyển giao vật tư, sản phẩm & hàng hóa, TSCĐ, dịch vụ cho người mua, kế toán phản ánh theo nguyên tắc :
+ Đối với phần lệch giá, thu nhập tương ứng với số tiền bằng ngoại tệ đã nhận trước của người mua, kế toán ghi nhận theo tỷ giá thanh toán giao dịch thực tiễn tại thời gian nhận trước, ghi :

Nợ TK 131 – Phải thu của khách hàng (tỷ giá thực tế thời điểm nhận trước)

Có các TK 511, 711.

+ Đối với phần lệch giá, thu nhập chưa thu được tiền, kế toán ghi nhận theo tỷ giá thanh toán giao dịch thực tiễn tại thời gian phát sinh, ghi :

Nợ TK 131 – Phải thu của khách hàng

Có các TK 511, 711.

h) Khi thu được tiền nợ phải thu bằng ngoại tệ, ghi:

Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch)

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có các TK 131, 136, 138 (tỷ giá ghi sổ kế toán).

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

i) Khi cho vay, đầu tư bằng ngoại tệ, ghi:

Nợ các TK 121, 128, 221, 222, 228 (tỷ giá thực tế tại ngày giao dịch)

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (lỗ tỷ giá hối đoái)

Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá ghi sổ kế toán)

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá hối đoái).

k) Các khoản ký cược, ký quỹ bằng ngoại tệ

– Khi mang ngoại tệ đi ký cược, ký quỹ, ghi :

Nợ TK 244 – Cầm cố, thế chấp, ký cược, ký quỹ

Có các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá ghi sổ kế toán).

– Khi nhận lại tiền ký cược, ký quỹ, ghi :

Nợ các TK 111 (1112), 112 (1122) (tỷ giá giao dịch thực tế khi nhận lại)

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (lỗ tỷ giá)

Có TK 244 – Cầm cố, thế chấp, ký cược, ký quỹ (tỷ giá ghi sổ)

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (lãi tỷ giá).

11.2. Kế toán chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ

a) Khi lập Báo cáo tài chính, kế toán đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ theo tỷ giá hối đoái giao dịch thực tế tại thời điểm báo cáo:

– Nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái, ghi :

Nợ các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,..

Có TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131).

– Nếu phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái, ghi :

Nợ TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131)

Có các TK 1112, 1122, 128, 228, 131, 136, 138, 331, 341,…

b) Kế toán xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ: Kế toán kết chuyển toàn bộ khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái đánh giá lại (theo số thuần sau khi bù trừ số phát sinh bên Nợ và bên Có của TK 4131) vào chi phí tài chính (nếu lỗ tỷ giá hối đoái), hoặc doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi tỷ giá hối đoái) để xác định kết quả hoạt động kinh doanh:

– Kết chuyển lãi tỷ giá hối đoái nhìn nhận lại cuối năm kinh tế tài chính vào lệch giá hoạt động giải trí kinh tế tài chính, ghi :

Nợ TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131)

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (nếu lãi tỷ giá hối đoái).

– Kết chuyển lỗ tỷ giá hối đoái nhìn nhận lại cuối năm kinh tế tài chính vào ngân sách kinh tế tài chính, ghi :

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính (nếu lỗ tỷ giá hối đoái)

Có TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131).

c) Kế toán chênh lệch tỷ giá phát sinh trong giai đoạn trước hoạt động của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ có thực hiện dự án, công trình trọng điểm quốc gia gắn với nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh, quốc phòng:

Đơn vị vận dụng tổng thể những pháp luật về tỷ giá và nguyên tắc kế toán như so với những doanh nghiệp khác, ngoại trừ :

  • Việc ghi nhận khoản lãi tỷ giá khi phát sinh được phản ánh vào bên Có TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái;
  • Việc ghi nhận khoản lỗ tỷ giá khi phát sinh được phản ánh vào bên Nợ TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái;

Khi doanh nghiệp đi vào hoạt động giải trí, kế toán kết giao dịch chuyển tiền chênh lệch tỷ giá vào lệch giá hoạt động giải trí kinh tế tài chính hoặc ngân sách kinh tế tài chính .

d) Xử lý số chênh lệch tỷ giá còn lại trên TK 242 – Chi phí trả trước và TK 3387 – Doanh thu chưa thực hiện:

– Các doanh nghiệp chưa phân chia hết khoản lỗ chênh lệch tỷ giá của quy trình tiến độ trước hoạt động giải trí ( đang phản ánh trên thông tin tài khoản 242 trước thời gian thông tư này có hiệu lực hiện hành ) phải kết chuyển hàng loạt số lỗ chênh lệch tỷ giá vào ngân sách kinh tế tài chính để xác lập hiệu quả kinh doanh thương mại trong kỳ, ghi :

Nợ TK 635 – Chi phí tài chính

Có TK 242 – Chi phí trả trước.

– Các doanh nghiệp chưa phân chia hết khoản lãi chênh lệch tỷ giá của tiến trình trước hoạt động giải trí ( đang phản ánh trên thông tin tài khoản 3387 trước thời gian thông tư này có hiệu lực hiện hành ) phải kết chuyển hàng loạt số lãi chênh lệch tỷ giá vào lệch giá hoạt động giải trí kinh tế tài chính để xác lập hiệu quả kinh doanh thương mại trong kỳ, ghi :

Nợ TK 3387 – Doanh thu chưa thực hiện

Có TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính.

Qua bài viết này, Thành Nam đã giới thiệu đến bạn đọc các Chênh lệch tỷ giá hối đoái là gì? Có các loại nào và Cách hạch toán theo Thông tư 200, Các bút toán đánh giá chênh lệch tỷ giá cuối năm, chênh lệch tỷ giá tiếng anh là gì, Đánh giá chênh lệch tỷ giá cuối năm theo thông tư 200, Đánh giá chênh lệch tỷ giá cuối kỳ,….

  • Xem thêm: Tổng hợp Các Tỷ số tài chính quan trọng nhất trong Phân tích tài chính doanh nghiệp

Nếu những bạn đọc có câu hỏi gì, hãy để ở dưới phần phản hồi, đội ngũ chuyên viên của Thành Nam luôn sẵn sàng chuẩn bị để tương hỗ, giải đáp mọi vướng mắc từ phía fan hâm mộ .
Dịch vụ Kiểm toán Báo cáo tài chính - Dịch vụ Kế toán

Source: https://thaiphuongthuy.com
Category : Blog

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.